Ψηφιακή καινοτομία στην υπηρεσία της δημόσιας υγείας
Από το 2013, τα έργα καταπολέμησης κουνουπιών στην Ελλάδα πέρασαν σε μια νέα, πιο οργανωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη εποχή. Η υλοποίησή τους αναβαθμίστηκε τόσο χωρικά, με την ανάπτυξη έργων σε περιφερειακό επίπεδο, όσο και θεματικά, με την ενίσχυση της διάστασης της προστασίας της δημόσιας υγείας πέρα από την αντιμετώπιση της όχλησης.
Σε αυτό το περιβάλλον, το 2016 η ΟΙΚΟΑΝΑΠΤΥΞΗ δημιούργησε το ebite, μια ολοκληρωμένη ψηφιακή πλατφόρμα, που προσφέρει πλήρη διαφάνεια, συνεχή παρακολούθηση και ανάλυση των δεδομένων, επιτρέποντας την αποτελεσματική και αποδοτική οργάνωση των έργων και την πιστοποίηση των εργασιών πεδίου.
Ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό εργαλείο πεδίου
Βασική ιδιότητα της πλατφόρμας ebite είναι η ενσωμάτωση πολλαπλών λειτουργιών σε μία πλατφόρμα με λειτουργίες ενιαίας βάσης δεδομένων πεδίου, εντομολογικού κόμβου, διαχείρισης ελέγχου ποιότητας. Με την πλατφόρμα ebite επιτυγχάνεται:
- Η καταχώρηση και επικαιροποίηση, μέσω WebGIS, όλων των εν δυνάμει εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών
- Η παρακολούθηση των δεδομένων δειγματοληψιών και ψεκασμών σε πραγματικό χρόνο, με διαβαθμισμένη πρόσβαση από τους χρήστες της Αναθέτουσας Αρχής
- Η συστηματική παρακολούθηση προγραμματισμένων δράσεων, εβδομαδιαίων προγραμμάτων και απολογισμών, με άμεση προσαρμογή σε έκτακτες συνθήκες ή σε διορθωτικές ενέργειες και συνεχής ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων μέσω ειδοποιήσεων και αναφορών
- Η ενσωμάτωση στοιχείων συστήματος επιχειρησιακής καθοδήγησης (DSS) με πρόβλεψη παρουσίας προνυμφών κουνουπιών, με στόχο κατά την υλοποίηση του έργου να μεταβεί από την περιγραφική ανάλυση στην καθοδηγητική ανάλυση και στην εκτίμηση κινδύνων
- Η δυνατότητα παρακολούθησης της κίνησης των συνεργείων στο πεδίο εξασφαλίζοντας πλήρη εικόνα του έργου σε πραγματικό χρόνο.
Αναγνωρισμένη καινοτομία
Το 2022, το ebite κατοχυρώθηκε με τίτλο ευρεσιτεχνίας από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, με ισχύ έως το 2042. Η κατοχύρωση αυτή επιβεβαιώνει το επίπεδο καινοτομίας της πλατφόρμας και ενισχύει τη διεθνή προοπτική των υπηρεσιών της εταιρείας. Η χρήση της πλατφόρμας ebite προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα και έχουν βελτιώσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων καταπολέμησης κουνουπιών όπως:
- Κεντρική Διαχείριση Δεδομένων: Όλα τα δεδομένα συγκεντρώνονται σε ένα σημείο, διευκολύνοντας την πρόσβαση και την ανάλυση από διαφορετικούς χρήστες και τμήματα.
- Αυτοματοποιημένη Ανάλυση: Η πλατφόρμα περιλαμβάνει εργαλεία ανάλυσης που μπορούν να εντοπίσουν τάσεις και μοτίβα, βοηθώντας στη λήψη ενημερωμένων και εμπεριστατωμένων αποφάσεων.
- Ενημέρωση σε Πραγματικό Χρόνο: Οι χρήστες μπορούν να ενημερώνονται και να βλέπουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας άμεσες αντιδράσεις σε αλλαγές ή προβλήματα.
- Ευκολία στη Χρήση: Η πλατφόρμα ebite είναι σχεδιασμένη με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι φιλική προς τον χρήστη, με εύκολες στη χρήση διεπαφές και οδηγίες.
- Συνεργασία και Κοινή Χρήση: Διευκολύνεται η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών ομάδων και Υπηρεσιών (Υπεύθυνοι Έργου, Αναθέτουσα Αρχή, Δήμοι), καθώς τα δεδομένα μπορούν να διαμοιραστούν εύκολα και με ασφάλεια.
- Ιστορικότητα και Επεξεργασία δεδομένων: Διατηρείται ιστορικό των δεδομένων με αναλυτική και πλήρη βάση δεδομένων όλων των ευρημάτων και εφαρμογών στο πεδίο, επιτρέποντας την αναδρομή και την ανάλυση παλαιότερων δεδομένων για καλύτερη κατανόηση των τάσεων και την εισαγωγή τους και την επεξεργασία τους στα προβλεπτικά μοντέλα που παράγει η Οικοανάπτυξη.
Μετρήσιμα αποτελέσματα
Σήμερα, το ebite αποτελεί βασικό εργαλείο διαχείρισης έργων καταπολέμησης κουνουπιών:
- Οι καταχωρήσεις των δράσεων πραγματοποιούνται από 120 επιστήμονες και τεχνικούς πεδίου.
- Χρησιμοποιείται από άνω των 300 πιστοποιημένους χρήστες φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και 30 στελέχη της εταιρείας
- Καταχωρούνται ετησίως περισσότερα από 15.000.000 δεδομένα πεδίου από 300.000 ελέγχου πεδίου
- Είναι καταχωρημένες 53.775 εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών στο περιαστικό, αγροτικό και φυσικό σύστημα (Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Δυτικής Ελλάδας, Κρήτης, Δυτικής Μακεδονίας)
- Είναι καταχωρημένες 223.413 οικίες σε 459 οικισμούς (για παρεμβάσεις στους προαύλιους ιδιωτικούς χώρους) και περισσότερα από 160.000 φρεάτια όμβριων υδάτων στους κοινόχρηστους χώρους οικισμών και πόλεων
Αξιολόγηση και χρήση από τις Αναθέτουσες Αρχές
Επ’ ευκαιρία του δέκατου έτους αδιάλειπτης λειτουργίας της επιχειρησιακής πλατφόρμας της Οικοανάπτυξης ebite, πραγματοποιήθηκε το Μάρτιο του 2025 μία στοχευμένη έρευνα με τη μορφή ερωτηματολογίου σε υπαλλήλους των Διευθύνσεων Δημόσιας Υγείας πέντε Περιφερειών της χώρας, για την αξιολόγηση της λειτουργικότητας και της αποδοτικότητας της πλατφόρμας. Αποτελέσματα της αξιολόγησης ανακοινώθηκαν στο website της Οικοανάπτυξης στο παρακάτω σύνδεσμο: https://ecodev.gr/ekprosopoi-pente-perifereion-tis-choras-axiologoun-tin-platforma-ebite/
Το επόμενο βήμα: ebite next
Ανταποκρινόμενη στις αυξανόμενες ανάγκες, η ΟΙΚΟΑΝΑΠΤΥΞΗ αναπτύσσει το ebite next στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος που θα ενσωματώσει ένα σύστημα επιχειρησιακής καθοδήγησης (prescriptive Decision Support System) για τις δράσεις καταπολέμησης κουνουπιών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, ώστε να συμβάλλει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η νέα γενιά της πλατφόρμας θα ενσωματώνει:
- Αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων
- Προηγμένη οπτικοποίηση αποτελεσμάτων
- Σύνδεση εντομολογικών με επιδημιολογικά δεδομένα
- Πρόβλεψη επιδημιολογικού κινδύνου
- Ενσωμάτωση περιβαλλοντικών / μετεωρολογικών δεδομένων
- Χρήση αυτοματοποιημένων μοντέλων για πρόβλεψη πληθυσμιακών τάσεων και κινδύνου
- Επιχειρησιακή καθοδήγηση στις επιμέρους δράσεις καταπολέμησης κουνουπιών
- Ενσωμάτωση συμμετοχής κοινού / Citizen Science
- Χρήση ανοικτών δεδομένων για διαμοιρασμό και επιστημονική χρήση
Στόχος είναι η υποστήριξη αντίστοιχων έργων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η περαιτέρω ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων δημόσιας υγείας.
Δέκα χρόνια μετά, το ebite αποτελεί σημείο αναφοράς για την ψηφιακή διαχείριση έργων καταπολέμησης κουνουπιών, μετατρέποντας τα δεδομένα πεδίου σε αξιόπιστη γνώση και αποτελεσματικές παρεμβάσεις.